Vergroten

HD zutphen in de tweede wereldoorlog

Het is geruime tijd stil als in De Refter het klokgelui van het Poortersklokje aan het eind van de documentaire 'Zutphen in de Tweede Wereldoorlog' wegebt. Het is duidelijk dat het splinternieuwe klankbeeld over die meest roerige jaren van Zutphen indruk hebben gemaakt.

Bron: De Stentor

Voor mij levert het ook weer nieuwe informatie op. Onder andere dat het Poortersklokje iedere dag om zes uur één minuut luidt ter nagedachtenis van de rond achthonderd omgekomen Zutphenaren.

De documentaire is grotendeels gebaseerd op de tekst die Jan Kreijenbroek in 1984 in het Zutphens Dagblad publiceerde. Hij gebruikte het voor zijn dia-vertoningen, maar hij is de eerste om te melden dat dit klankbeeld, dat zaterdag op de bevrijdingsdag van Zutphen (De Hoven) zijn première beleefde, veel completer is dan zijn diaserie ooit had kunnen zijn.

Aanvankelijk wilden Lian Jeurissen en Christiaan te Strake in het 50 minuten durende klankbeeld niet meer dan honderd foto's verwerken, maar dat bleek veel te weinig. Met de digitale presentatietechnieken konden in die tijdsduur maar liefst 340 foto's worden getoond. Niet alleen foto's, ook filmbeelden en materiaal uit het archief en museumstukken. Zoals de koker die van een deel van de stam van de in de oorlog omgezaagde Wilhelminaboom is gemaakt. Daar ligt ook de zaag waarmee NSB-gezinde 'belhamels' in de nachtelijke uren de boom vloerden. Het commentaar met de titel 'Laf' dat de hoofdredacteur daarover in de Zutphensche Courant schreef en waarvoor hij samen met de uitgever werd vastgezet. Je ziet aan het eind beelden hoe op 5 mei 1945 de Wilhelminaboom op 's-Gravenhof wordt herplant.

Aardig zijn ook de beelden die laten zien dat het leven in de oorlog gewoon doorging. Sinterklaas kwam in het eerste oorlogsjaar bijvoorbeeld gewoon zijn intocht maken. Al arriveerde hij wel per taxi. Het klankbeeld laat zien hoe streng de winter van 1941 was. In 1944 zijn er beelden van het kampioenschap van Be Quick.

Voor het zoeken naar extra materiaal hebben de vrijwilligers van het museum alles uit de kast gehaald. Speciale vermelding verdient de technische vormgever Tom Affourtit (Taff). Door op foto's in te zoomen of door ze een trilling mee te geven ontstond actie. Geen moment verslapte de aandacht. Daar zorgt ook de perfecte commentaarstem van de Zutphenaar Jos Driever voor.

Niettemin verwachten de samenstellers dat deze versie te lang is voor scholieren. Speciaal voor die doelgroep komt er een versie die een kwartier korter is. De tekst is ook anders. Bijvoorbeeld zal uitgelegd worden wat NSB'ers zijn.

Het college van burgemeester en wethouders was zaterdag ruim vertegenwoordigd bij de première. Wethouder Willem Geerken kondigde bij die gelegenheid aan dat gemeente extra geld uittrekt om de documentaire onder de aandacht van de scholieren te brengen. Er komt een leskist, waarin de DVD zit met een boekje vol info.

Te Strake kondigde aan dat de documentaire op 5 en 6 mei opnieuw in De Refter (110 zitplaatsen) vertoond zal worden. Hoe vaak hangt af van de verwachte belangstelling. Op termijn verschijnt ook een handelsversie van de documentaire.