- Vergroten
- HD - Natuur bij Rio de Janeiro
Natuur bij Rio de Janeiro
“Hybride”, antwoordt Su Tomesen me zonder aarzeling wanneer ik haar vraag naar één woord waarmee ze Rio de Janeiro moet definiëren. Bij één woord houden we het niet.
Su Tomesen voor City One Minutes
“Toen ik naar Port-au-Prince ging voor City One Minutes heb ik een tweede camera gekocht omdat ik wilde dat de realisatie van het project niet in gevaar zou komen en er daar een schaarste heerst. Uiteindelijk heb ik de tweede camera niet nodig gehad. Later bedacht ik me dat deze tweede camera wellicht in Rio de Janeiro een uitkomst zou kunnen bieden. Drie jaar geleden ben ik op mijn eerste dag in Rio de Janeiro namelijk bijna beroofd door drie straatkinderen. Het park waar ik die zondag liep was onverwacht leeg." Die ervaring heeft ze bij haar tweede bezoek met zich meegenomen: "Je moet in Rio de Janeiro vooral niet te koop lopen met je spullen. Op bepaalde tijdstippen kun je beter niet alleen lopen en ook zonder begeleiding wandelen is in bepaalde buurten niet aan te raden.”
Toch heeft Tomesen wel in deze minder veilige wijken kunnen filmen: “Door de Nederlandse stichting Ibiss ben ik in contact gekomen met mensen die gewoon toegang hebben tot de gevaarlijke wijken. Ibiss zet zich in voor getalenteerde jongeren op het gebied van sport en cultuur. In hun aanwezigheid heb ik zonder problemen in Vila Aliança kunnen filmen.” Het eerder aangehaalde gevaar is niet direct merkbaar: “In een favela loopt een minderheid met geweren, de rest heeft daar niets mee van doen. Deze minderheid is wel bepalend voor het imago en de algehele veiligheid, natuurlijk.”
Waarom Rio de Janeiro? “In 2006 heb ik voor een ander project zowel in Rio de Janeiro als ook in São Paulo gefilmd en gefotografeerd. Iets wat velen overkomt gebeurde ook mij: ik was meteen fan van Brazilië en eigenlijk nog het meest van São Paolo. In São Paulo werd ik in het Portugees aangesproken en kreeg ik het gevoel deel uit te maken van het leven daar. In Rio de Janeiro was dat veel minder. Daar kwam ik niet over als inwoner van Rio, als Carioca." Toen Tomesen voor het City One Minutes project mocht filmen is de kunstenaar haar verlanglijstje afgegaan. São Paulo was al verfilmd dus koos ze ervoor om van de gelegenheid gebruik te maken en Rio beter te leren kennen: “De schoonheid van Rio maakt de taak op zich heel makkelijk. Buiten de clichématige pracht filmen is daarentegen weer moeilijker.”
Door de eerdere kennismaking met Rio had Tomesen een lijstje met typerende plekken gemaakt: “Op dat lijstje stonden onder andere de boot naar Niteroi (een bootreis die een prachtig uitzicht op de skyline van Rio biedt), Bondinho (de bekendste tram die door Rio rijdt) en Samba (een woord dat geen verduidelijking behoeft).” Tomesen laat zich naast haar lijstje graag ter plekke triggeren door de dingen die ze ziet en houdt daarbij in acht waar het project om draait: “Bij iedere film vroeg ik mijzelf en de anderen: waarom is dit Rio de Janeiro? Wat is hier precies zo typerend aan?”
Uiteindelijk komen Su en de andere elf filmmakers met 30 video’s van 1 minuut terug: “De organisatie had iets te kiezen. Over één van de uiteindelijk geplaatste video’s ben ik extra enthousiast: Aterro do Flamengo door Mauricio Lima. Deze minuut is wat mij betreft ook autonoom heel sterk. Het is een gelaagde video en roept vragen op.”
Benieuwd naar het hybride Rio de Janeiro? Bezoek www.cityoneminutes.org. Wilt u meer weten over Su Tomesen en haar werk? Ga dan naar www.sutomesen.nl.
