Vergroten

Tegenlicht Trade Mark 2010

Wat zal het nalatenschap zijn van het WK voetbal wanneer op 11 juli 2010 het laatste fluitsignaal geklonken heeft? 'Tegenlicht' onderzoekt de kansen en mogelijkheden van degenen die voor hun inkomen zijn aangewezen op de informele economie. Aan het woord komen verkopers, transportbedrijfjes, kleine handelaren, zelfbenoemde gidsen en andere vindingrijke ondernemers. Wat doet de FIFA voor de allerarmsten in Zuid-Afrika?

Een preview van de uitzending:

Aan de vooravond van het wereldkampioenschap voetbal in 2010 is gastland Zuid-Afrika in de ban van een koortsachtige dynamiek. Net als in de eerste helft van de jaren negentig toen het land zijn apartheidsverleden van zich afschudde, bruist het er van de energie en zijn de verwachtingen hooggespannen.

Nooit eerder was ’s werelds belangrijkste en meest prestigieuze sportevenement echter omringd met zoveel ambitieuze doelstellingen. Zo moet het WK dienen als katalysator voor betere leefomstandigheden van de historically disadvantaged en dienen achterstandsgebieden een upgrade te krijgen.

Maar gaat dit ook allemaal gebeuren? Waarom staat het nieuwe voetbalstadion in Kaapstad bijvoorbeeld niet in een achterstandsgebied zoals gepland, maar juist in een welvarend deel van de stad, onbereikbaar voor de miljoenen disadvantaged? Terwijl het mega sportevenement zich theatraal ontvouwt, grootser en spectaculairder dan ooit, met tegen de achtergrond de nieuwe skyline van architectonisch gedurfde stadions, is dit waar de uitzending over gaat: de creativiteit van de informele economie tegenover het Westerse businessmodel van de FIFA.

Alle ondernemers krijgen te maken met de onwrikbare reglementen van de FIFA. De wereldvoetbalorganisatie beheert de complete inkomstenketen van de World Cup: registratie, tickets, accommodatie, transport, marketing, vergunningen, informatietechnologie en alle activiteiten in en om de stadions.

Tegenlicht wist de hand te leggen op contracten die de FIFA sluit met regering en gemeentebesturen over het gebruik van de stadions, de openbare fanparken en de openbare ruimte. Contracten die bepalen dat in de stadions niet de foodmama’s, maar hoofdsponsor McDonald’s opereert.

Zelfs in informele fanparken geldt dat alléén McDonald’s hamburgers mag verkopen, het meest geconsumeerde product onder de Westerse voetbalfans. De vaak regelrechte wurgcontracten laten zien dat de armoede-agenda pas aan de orde komt als FIFA & Partners de economische mogelijkheden grotendeels hebben afgeroomd.

Tegenlicht, maandag 16 november 2009 om 20:55 uur op Nederland 2. De uitzending is hierna nog enkele keren te zien op het digitale themakanaal Holland Doc 24.