- Vergroten
- Tip van Peter Tetteroo
Een documentaire die iedereen zou moeten zien wat mij betreft is ‘De Zaak Milosevic’, van Jos de Putter, uitgezonden bij VPRO Tegenlicht in 2004. De documentaire plaatst kanttekeningen bij het proces tegen Milosevic.
De tip van...Peter Tetteroo
In het verlengde daarvan wordt blootgelegd hoe politiek en media in de Verenigde Staten van Amerika en Europa bewust een eenzijdig beeld schetsten van de gruwelijkheden begaan door Servische milities. Toen eenmaal was vastgesteld dat de Serviers de bad guys waren hamerden wij journalisten eindeloos op hetzelfde aambeeld, iedere context vermijdend. De documentaire ‘De Zaak Milosevic’ is een typisch voorbeeld van ‘Niets is wat het lijkt.’
Letterlijk. Want de documentaire behandelt onder meer een uniek staaltje van journalistieke geschiedsvervalsing. Een camerateam van het Britse ITN was in 1992 op zoek naar gevangenen in Servische concentratiekampen in Omarska en Trnopolje. Maar het lukte niet om die te filmen. Wel liep het team tegen een groep Bosnische vluchtelingen op. De vluchtelingen waren geen gevangenen, en dat was natuurlijk een teleurstelling.
Maar: er was een afrastering met prikkeldraad en gaas aan de rand van het terrein. Wat deed de cameraploeg: men klom over de afrastering heen, riep de vluchtelingen en filmde hen door het prikkeldraad heen. ‘The skinny one on the left’, riep de cameraman tegen de verslaggeefster. Zij wenkte de betreffende man naar voren en het volgende moment waren historische beelden geboren. Door over een afrastering heen te klimmen had de cameraploeg van de vluchtelingen gevangenen gemaakt.
Doet dat iets af aan de gruweldaden die door de Serviers werden gepleegd? Niets, maar het laat zien dat de werkelijkheid bijna altijd gecompliceerder is dan wij graag willen geloven. Dat geldt ook voor de documentaire die ik samen met Raymond Feddema en Pieter Groeneveld maakte: Welcome to North Korea!
Noord-Korea is het laatste communistische bolwerk, maar ook die maatschappij zit complexer in elkaar dan wij in het Westen geneigd zijn te denken. In de documentaire hebben we geprobeerd dat duidelijk te maken. Of dat is gelukt kunt u deze week op Holland Doc bekijken, waar de documentaire wordt herhaald in het kader van de Noord-Korea week.