- Vergroten
- Ingrid Bergman en Isabelle Rosselini
'Casablanca', vanaf 24 juni opnieuw in roulatie, maakte Ingrid Bergman onsterfelijk. Holland Doc 24 wijdt een themaweek aan de actrice.
Ingrid Bergman en Hollywood
Door Oliver Kerkdijk
Wanneer het glamourjournaille op afstand moet worden gehouden, wil afleiding door humor nog wel eens effectief zijn. Dat wist ook Cary Grant, schrijft biograaf Warren G. Harris in Cary Grant: A touch of elegance, toen hij medio jaren vijftig op de Londense vlieghaven Heathrow collega Ingrid Bergman opwachtte. Bergman was een goede vriendin sinds hun gezamenlijke Hitchcock-succes Notorious (1946) en vers gecontracteerd als co-ster voor Indiscreet, dat door Grant tevens werd geproduceerd. In de lounge werd ze belaagd door reporters die haar onbeschaamde vragen stelden over waarom ze haar Italiaanse echtgenoot filmregisseur Roberto Rossellini had verlaten. In de benepen burgerlijkheid van die dagen had eerst het huwelijk al stof doen opwaaien: zowel Rossellini als Bergman was getrouwd. De beslissing om te scheiden leverde Bergman vervolgens wereldwijd zoveel mediaminachting op, dat het bijna haar levenslust en carrière knakte. De door de wol geverfde Grant kende het circus van de misèreparasieten maar al te goed. Toen een gedeprimeerde Ingrid de bomvolle perslounge op Heathrow werd binnengeloodst, zat Cary op een tafel en riep over de koppen van de circa 150 aanwezigen heen: ‘Ingrid, wait till you hear my problems!’
Ingrid Bergman (1915-1982) zat tijdens filmopnames eigenlijk lekkerder in haar vel dan in haar bij tijd en wijle turbulente privéleven. In tegenstelling tot veel collega-actrices bezat ze zelfrelativering en natuurlijke charme. Ze sprak vijf talen vloeiend. Haar karaktercomposities in de handvol Rossellini-films en, decennia later, in Ingmar Bergmans Höstsonaten/ Herfstsonate (1978) verschillen uiteraard totaal van haar Amerikaanse werk. Ze tonen een volleerd actrice die ‘de diepte in ging’ als dat nodig was. Toch zal ze voor het publiek altijd de Ilsa Lund blijven die in Casablanca tegen pianist Dooley Wilson zegt: ‘Play it, Sam. Play “As time goes by”.’
Op 24 juni gaat Michael Curtiz’ filmklassieker der filmklassiekers in een nieuwe 35mm-kopie op zomertournee, eerst te zien in het kader van een groot Ingrid Bergman-retrospectief in het Amsterdamse EYE, daarna in andere steden. Naar aanleiding hiervan programmeert Holland Doc 24 vanaf vandaag een themaweek rond ‘Ingrid Bergman en Hollywood’. Daarin zitten ook enkele apocriefe items. Zo heeft Casablanca, een aflevering van de VPRO-reeks Transit uit 1988, nauwelijks meer met de actrice gemeen dan de locatie van haar beroemdste film. In de reeks worden in Nederland wonende jongeren van buitenlandse origine gevolgd tijdens omzwervingen in de stad waar ze zijn geboren.
Interessanter is Hitchcock, Selznick and the End of Hollywood (1998, regie Michael Epstein). Daarin figureert de Zweedse in de titanenstrijd tussen studiodictatuur en cineastencreativiteit, hier in de persoon van respectievelijk producent David O. Selznick en regisseur Alfred Hitchcock. Europees-filmhistorisch tegenstuk tot deze Hollywood-kroniek vormt Rossellini – Bergman: l’amour du cinéma (2007, regie Florence Mauro). De titel beschrijft exact de inhoud van deze Franse documentaire. Hoe Ingrids ‘maagdelijk pure’ Hollywood-fantasie-imago als een boemerang haar privéleven raakte, blijft een pijnlijk tijdsbeeld.
