Hoofdinhoud

Verberg mediaspeler

De tip van... Nienke Eijsink


Nienke Eijsink is de regisseur van de documentaire Fan, die in de themaweek 'Grenzeloze liefde' te zien is (o.a. dinsdag 15 februari om 21.00 uur). Haar documentaires Fan (NCRV 2009), Het verhaal van Anna (AVRO 2009) en Racer (AVRO 2010) zijn op een groot aantal (inter)nationale filmfestivals vertoond. Eijsink tipt de documentaire ‘Het zwijgen van Loe de Jong’; "een prachtdocumentaire van Simonka de Jong, de kleindochter van de beroemde Nederlandse historicus en journalist."

"Als Loe de Jong in 2005 overlijdt, ontdekt de familie dat hij persoonlijke documenten verborgen heeft gehouden over zijn tweelingbroer Sally, die in de oorlog in een concentratiekamp is omgekomen. Loe heeft deze brieven nooit willen geven aan Daan en Abel, de kinderen van Sally die de oorlog wel overleefd hebben, maar te jong waren zich hun ouders te herinneren.

Met behulp van archiefmateriaal en interviews probeert regisseur Simonka de Jong erachter te komen waarom haar grootvader tegenover de familie altijd heeft gezwegen.   

Als je als regisseur zelf onderdeel bent van je verhaal en ook in beeld komt, is het altijd de vraag in hoeverre het maken van de film onderdeel is van de film zelf.
In mijn documentaire Fan gebruikte ik de camera om het onmogelijke te bereiken: ik spoorde mijn jeugdidool op en vroeg haar een comeback te maken in mijn debuutfilm.
Ook Simonka de Jong gebruikt de camera om deuren te openen die anders gesloten zouden zijn gebleven. Vier jaar lang werkte ze aan Het zwijgen van Loe de Jong en niet iedereen in de familie was er blij mee dat ze vragen stelde die niemand ooit eerder had durven stellen.

Omdat je in documentaire het echte leven weergeeft, is het altijd de vraag waar je je verhaal laat beginnen en waar je weer eindigt, het leven van de hoofdpersonen eindigt immers niet als de film is afgelopen.
Simonka de Jong koos ervoor de gevolgen van het maken van haar documentaire op te nemen in de film zelf. Hiermee verandert ‘Het zwijgen van Loe de Jong’ van een zoektocht naar herinneringen van Daan aan zijn ouders in een verhaal over hoe trauma’s van generatie op generatie worden doorgegeven.

In een aangrijpende scène zegt een van de zonen van Loe tegen zijn neef Daan: ‘Ik heb nooit met mijn vader kunnen spreken over mijn gevoel of de vragen in mijn leven. Er klopt niets van de verwachtingen en wensen die jij als kind van mijn vader had.’ De onmacht niet te kunnen spreken en vragen te stellen, blijkt van generatie op generatie doorgegeven.

Hoe tekenend is het dat kleindochter Simonka, als derde generatie, documentairemaker is geworden en films is gaan maken die zich onderscheiden doordat zij juist die dingen durft te bevragen die wringen en schrijnen. Simonka de Jong doorbreekt hiermee het zwijgen van de familie en als documentairemaker maakt ze met Het zwijgen van Loe de Jong van een persoonlijk gegeven een universeel verhaal over familie en familie geheimen."
 

Het zwijgen van Loe de Jong
speel video

Het zwijgen van Loe de Jong

65 min

Historicus Loe de Jong wordt het nationale oorlogsgeweten, maar over zijn eigen omgekomen familie laat hij weinig los. Kleindochter Simonka gaat op zoek naar de reden van Loe's mysterieuze zwijgen.

Het zwijgen van Loe de Jong

Historicus Loe de Jong wordt het nationale oorlogsgeweten, maar over zijn eigen omgekomen familie laat hij weinig los. Kleindochter Simonka gaat op zoek naar de reden van Loe's mysterieuze zwijgen.

65 min

Fan wordt o.a. op dinsdag 15 februari om 21.00 uur uitgezonden op Holland Doc 24

naar boven