"Hij is bijzonder, en begaafd, een Matakite - een wijsman ... maar hij is eigenlijk nog maar een kind," vertelt de oma van Ngaa Rauuira in 'Maori Boy Genius'. De film gaat over wonderkind Ngaa Rauuira (spreek uit als 'Nya Ro-era').

Door Kelly Mostert

Op zijn twaalfde studeerde hij af aan de universiteit in Nieuw-Zeeland. Daarna wil hij een vervolgstudie gaan doen aan de Amerikaanse universiteit Yale. De toekomstperspectieven voor de Maori zijn slecht: veel jongeren gaan zonder diploma van school en 40% van de Maoribevolking zit in de gevangenis. Zal het de 16-jarige Ngaa lukken om dit troosteloze vooruitzicht te ontkomen en verder te studeren?

In Maori Boy Genius maken we niet alleen kennis met Ngaa Rauuira, maar ook met de Maoricultuur. Hoewel de Maori sinds 1840 vallen onder de Nieuw Zeelandse monarchie, hebben zij nog steeds een eigen gemeenschap waarin tradities in stand worden gehouden. Omdat Ngaa de eerstgeborene was, hebben zijn grootouders het recht om hem op te eisen en op te voeden als hun eigen zoon. Dit zijn ze gaan doen vanaf het moment dat Ngaa zeven werd. Van jongs af aan werd Ngaa al gezien als een wijs man en toekomstig leider van de Maori. Wanneer zijn moeder bevalt van zijn zusje, krijgt Ngaa de verantwoordelijkheid een naam voor haar uit te kiezen. De hele documentaire is doordrenkt met beelden, dans en muziek van de Maori.

Een toekomstig leider heeft een goede scholing nodig. De familie van Ngaa heeft via Google gezocht op "international politics" en besloten dat Yale de beste keus voor hem is. Het is echter maar de vraag of  het onderwijs op deze prestigieuze universiteit wel te rijmen valt met de cultuur en gebruiken van de Maori. Om een paspoort te kunnen regelen moet Ngaa een achternaam hebben, en die heeft hij eigenlijk niet. Ze vullen er 'XXX' in. Als kijker hou je je hart vast als het Ngaa eindelijk lukt een zomerprogramma aan Yale te volgen. Is de Amerikaanse topuniversiteit niet te hoog gegrepen voor hem?

Hoewel in de film tot nu toe voorzichtig, bijna poëtisch, het leven van de Ngaa in beeld is gebracht, wordt het met zijn aankomst bij Yale spannend. Is Ngaa wel zo geniaal als zijn familie ons doet geloven? Hij is timide en praat wat binnensmonds, en meer dan wishful thinking van zijn familie is zijn genialiteit tot nu niet. Mede dankzij deze opbouw in de documentaire van Pietra Brettkelly blijf je als kijker geboeid kijken naar de beelden van deze schuchtere jongen. We zien hoe Ngaa tijdens het schrijven van zijn papers voor het eerst intellectueel uitgedaagd wordt en bijna de moed laat zakken. Hoe hij zich na deze worstelingen herstelt is één van de hoogtepunten uit de film, waarna je werkelijk gaat geloven dat deze jongen een einde gaat maken aan de onderdrukking en slechte positie van de Maorigemeenschap in Nieuw Zeeland.